Webrichtlijnen zijn al verplicht

Overheidswebsites moeten al verplicht aan de webrichtlijnen voldoen. Dat is geregeld in het Besluit Kwaliteit Rijkswebsites (BKR) en het bestuursakkoord voor het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-Overheid (NUP). De eerste is een kabinetsbesluit waaraan alle organisaties die onder ministeriële verantwoordelijkheid vallen moeten voldoen, de tweede is een overheidsbreed akkoord waaraan Rijk, Provincies, Waterschappen en Gemeenten zich hebben gecommitteerd. Alle nieuwe Rijkswebsites zouden vanaf 1 januari 2006 moeten voldoen aan de webrichtlijnen, vanaf 1 januari 2010 ook alle bestaande websites. Voor gemeenten zijn soortgelijke afspraken gemaakt: vanaf 8 december 2008 (datum van ondertekening van het NUP) moeten alle nieuwe gemeentelijke websites aan de webrichtlijnen voldoen, op 1 januari 2011 ook alle bestaande gemeentewebsites.

Verplichten werkt (nog?) niet

Maar blijkbaar is dat niet voldoende. Volgens het rapport van Stichting Waarmerk Drempelvrij.nl cs. voldoen 2 gemeentelijke websites en 1 gemeentelijke regelingenbank aan de webrichtlijnen. Het onderzoek waarop het rapport is gebaseerd is echter maar uitgevoerd bij 33 gemeenten. Er zijn in Nederland 430 gemeenten (eind 2010 -er staan een paar herindelingen op stapel). Als je die gegevens zou extrapoleren, dan zouden 39 gemeentewebsites aan de webrichtlijnen moeten voldoen. Echter, als je het Register van het Waarmerk Drempelvrij.nl bekijkt, zie je dat van alle gemeenten er inderdaad 2 aantoonbaar voldoen aan de webrichtlijnen, en 1 gemeentelijke regelingenbank.

De situatie is dus nog erger dan het rapport doet vermoeden -of valt dat wel mee?

Beste jongetje van de klas

Wat zeggen de cijfers nu eigenlijk? Drie gemeentelijke websites (voor het gemak) voldoen aantoonbaar aan de Webrichtlijnen. Dat ‘aantoonbaar’ zegt al iets: er is een onafhankelijke en gecertificeerde toetsinstantie geweest die een verifieerbare toets heeft gedaan en daarmee een betrouwbare uitspraak doet over de toegankelijkheid van de website, volgens de norm van de Webrichtlijnen. Sterker nog, het resultaat van die onafhankelijke toets was dat deze drie websites 100% hebben gescoord. Want anders krijg je niet het certificaat en het bijbehorende logo van het groene mannetje met de drie sterren. Of alle andere gemeenten eenzelfde toets hebben laten doen, en wat daarvan de uitslagen zijn, is niet publiek. Het register is dus een cum-laude-register.

Daarmee legt het gelijk een van de grootste zwaktes van de huidige webrichtlijnen bloot: je voldoet aan alle 125 richtlijnen, of je voldoet helemaal niet. Als een organisatie na hard werken en met de beste intenties aan 120 richtlijnen voldoet, krijgen ze geen beloning. Sterker nog, ze worden daarmee gelijkgesteld aan die organisaties die de webrichtlijnen volledig aan hun laars lappen en er niets aan willen doen.

Morele plicht

Voor veel overheidsorganisaties is dat een reden om de toepassing van de webrichtlijnen voor hun website een lage prioriteit te geven. En dat is onterecht. De webrichtlijnen gaan immers over het borgen van de toegankelijkheid van overheidsinformatie. En sinds Napoleon in 1814 de basis legde voor de moderne overheid is informatie verstrekken een van de kerntaken van de overheid geweest. De webrichtlijnen borgen dat iedereen, ongeacht de technologie die daarvoor gebruikt wordt, bij de informatie kan komen die de overheid publiceert. De overheid heeft dan ook een bijzonder sterke morele plicht om ervoor te zorgen dat de informatie -en daarmee ook de kanalen waarlangs die informatie wordt vrijgegeven- zo toegankelijk mogelijk zijn.

Dat is ook het morele gelijk van de belangenverenigingen die tezamen bij de Tweede Kamer een sterke lobby voeren voor de wettelijke verplichting van de webrichtlijnen. Immers, zij vertegenwoordigen die mensen voor wie de overheid allerlei (digitale) drempels opwerpt om met die overheid digitaal te interacteren. Daarmee zijn kamerleden ook snel overtuigd van het belang van de webrichtlijnen. De SP heeft al eerder -eind 2009- aan de Staatssecretaris van BZK gevraagd of er geen wet kan komen die overheiden dwingt hun websites toegankelijker te maken.

Weerbarstige praktijk

Als het makkelijk was om de websites aan de webrichtlijnen te voldoen, waren er vast meer websites geweest die het (felbegeerde?) logo met drie sterren mochten voeren. De praktijk blijkt weerbarstiger -hoe goed en nodig de webrichtlijnen ook zijn. Toepassing van de webrichtlijnen betekent dat door verschillende mensen op verschillende plekken binnen en buiten de organisatie moeten weten waar zij op moeten letten.

Meestal gaan de webrichtlijnen meespelen bij vernieuwing van de gemeentelijke website. Daarbij wordt een leverancier geselecteerd -als het meezit wordt bij de selectie ook gevraagd naar hun kennis en ervaring met de webrichtlijnen. Meestal zijn andere factoren, zoals prijs, integratie met andere systemen, huisleveranciers, samenwerkingen met andere gemeenten etc. van groter belang en worden de webrichtlijnen al bij de aanbesteding tot posterioriteit verklaard. De gemeentelijke website bestaat vaak uit meerdere systemen: een systeem om pagina’s met inhoud te publiceren, een webpublicatiemodule van het documentmanagementsysteem om documenten op de website te plaatsen, een producten- en dienstencatalogus en een of meerdere loketapplicaties met een web-intake systeem. Soms zijn hier nog aparte formulierenmodules aan toegevoegd. Daar moet de gemeente nog DigiD, Samenwerkende Catalogi, eHerkenning, MijnOverheid.nl, het Omgevingsloket Online, Antwoord(c), Regelhulp en vast nog wel meer (centrale) voorzieningen in zien te integreren. Over die hele brij heen moeten de webrichtlijnen toegepast worden.

Maar dat is nog niet alles. Want het doel is natuurlijk om de website blijven toegankelijk te laten zijn. Dat betekent dat alle processen die leiden tot publicatie op de gemeentelijke website gescreend moeten worden en de webrichtlijnen daarin geborgd moeten worden. Dat betekent dat de organisatie überhaupt procesgericht werkt, dat de mensen die zich met het creëren van overheidsinformatie bezig houden (en dat zijn er een boel bij een gemiddelde gemeente) met een aantal toegankelijkheidsaspecten, dat diegenen die daadwerkelijk informatie publiceren op de website over alles een strenge redactie voeren en dat de gemeente zelf bewust is van het werk dat dit met zich meebrengt in haar communicatie en publicatieambities.

De drie gemeentelijke websites die aan de webrichtlijnen voldoen laten echter zien dat het NIET onmogelijk is. Veel argumenten tegen het toepassen van de webrichtlijnen zitten dan ook in onwetendheid -klok versus klepel enzo- en gebrek aan kennis en ervaring bij dit soort grote en complexe trajecten.

Wet op de webrichtlijnen to the rescue?

Maar dan het voorstel van de SP en de belangenorganisaties om via een wet toepassing van de webrichtlijnen af te dwingen. De ervaringen met het BKR en het NUP wijzen uit dat een tandenloze afspraak niet helpt -en voor een wet geldt hetzelfde. Zonder sancties zullen de overheden niet harder gaan lopen. De sancties zouden serieus moeten zijn om ook daadwerkelijk een verschil te maken. Websites die op zwart gaan, bestuurlijke boetes, rechtszaken… Maar met al die sancties worden gemeentelijke websites niet minder complex of de organisaties in eens beter in staat de webrichtlijnen toe te passen zoals ze bedoeld zijn. Een wet schiet dan ook zijn doel voorbij.

Ondersteun gemeenten met goede instrumenten en opleiding

Wat werkt dan wel? Ervaringen met het NUP leiden ertoe dat de komende jaren in het kader van de implementatie van e-overheidsvoorzieningen staat. En het kernwoord daarbij is implementatie-ondersteuning. Help gemeenten met instrumenten die hun website minder complex, en leid de mensen op tot toegankelijkheidsbewuste contentmanagers. In aansluiting op de implementatiestrategie die het Digitaal Klantdossier-traject bij gemeenten heeft gevolgd, moet zoveel mogelijk gestandaardiseerd worden. Niet één centraal CMS (alhoewel dat bij de waterschappen en bij de departementen erg goed heeft gewerkt!), maar wel uniformering in structuur en functionaliteiten. Niet dwingend, maar ondersteunend. En de webrichtlijnen als onderdeel van een gestandaardiseerde aanpak voor web-projecten. Bijbehorende opleidingen door een breed scala aan opleiders. Met andere woorden: daadwerkelijke ondersteuning van de mensen die het moeten (gaan) doen: overheidsinformatie toegankelijker maken.

Beter meten is beter weten

Maar daarmee ben je er nog niet. Het huidige probleem van het moeten halen van een score van 100% moet ook aangepast worden. Er moeten meerdere niveau’s zijn waarop de toegankelijkheid gemeten kan worden. Een basisniveau (gelijk aan het Waarmerk Drempelvrij.nl?), een of meer tussen niveau’s, en het top-niveau van Webrichtlijnen. In versie 2 van de Webrichtlijnen wordt hier tot op zekere hoogte al rekening gehouden -maar naar mijn mening nog niet genoeg.

De conformiteitsniveau’s in versie 2 van de webrichtlijnen zijn gebaseerd op de A, AA en AAA niveau’s van de WCAG 2 standaard. Dit zijn niveau’s vanuit de toegankelijkheid geredeneerd. Daar is op zich helemaal niets mis mee. Maar aanvullend moeten er conformiteitsniveau’s op basis van de implementatie komen. Iets als ‘komt van ver, werkt hard aan verbetering’. Vergelijk het met auto’s: van Volvo’s verwacht je 5 sterren op het gebied van veiligheid, maar van een goedkope Mazda heb je daar minder hoge eisen bij. Dat maakt het veiligheids-sterren-model van de EU niet minder relevant en belangrijk, maar het maakt wel de keuzes -en de daarbij behorende consequenties inzichtelijk.

Het zou dan ook mooi zijn als transparant gemaakt kan worden hoe ver overheden nu al zijn met de webrichtlijnen en wat de consequenties daarvan zijn. Als een soort camping-gids: wat werkt al wel volgens de webrichtlijnen, en wat nog niet. Kleine plaatsen zijn ontoegankelijke delen van de website, veel schaduw is een toegankelijk raadsinformatiesysteem. Enzovoorts.

Hoge druk vraagt slimme inzet van middelen

De druk op overheden om serieus met de webrichtlijnen aan de slag te gaan wordt steeds groter. Dat blijkt ook wel uit het rapport. Ook uit Brussel komen geluiden dat toegankelijkheid van overheidsinformatie onderdeel kan worden van wetgeving over gelijke behandeling -waarmee het strafbaar kan worden tot aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens Maar met de bezuinigingen bij alle overheidsorganisaties en de complexiteit van de problematiek, moet zorgvuldig nagedacht worden over de juiste inzet van middelen. Onder druk wordt alles vloeibaar, dus als je nu een juiste propositie kunt doen om gemeenten en andere overheden te helpen met hun websites (en daarin de webrichtlijnen structureel meenemen), dan is in relatief korte tijd (4 jaar?) een grote stap voorwaarts te zetten. Met een verbeterde monitoring van de daadwerkelijke vooruitgang en de daaraan gekoppelde vertaling vaan consequenties, is het voor iedereen duidelijker waarom die belangenorganisaties zich zo druk maken over een paar webrichtlijnen.

Noot

Nog een korte nabrander: ik heb van september 2008 tot november 2009 bij het ICTU-project webrichtlijnen gewerkt als coördinator van de pilots en de versnellingsagenda. Ik draag de webrichtlijnen een bijzonder warm hart toe. De mening in dit artikel is echter mijn persoonlijke mening en niet die van mijn werkgever ICTU, noch die van het project webrichtlijnen. Overeenkomsten in meningen berusten dan ook op toeval.

I haven’t been involved in organizing this barcamp at all, but as a member of thh Webguidelines project I take a special interest in it. The idea for this barcamp probably was born when Cinamon Interactive, a (mostly) Dutch Website builder with a reputation for building accessible sites got the assignment to build a web 2.0 platform for the Ministry of the Interior. Since the application of the Webguidelines is mandatory for state government websites since 2006, Cinnamon wanted to know how to secure accessibility on the platform with all that user generated content, widgets, data sharing and other web 2.0 technologies.

This is one of the known criticisms on the Webguidelines, accessible user generated content. The main question is ‘how to ensure that user’s contributions are accessible conforming to the webstandards and webguidelines, without making it too hard for users to interact with the platform’. This quickly turns into a discussion about what is more important: contributions from people, or accessible government content. While there is a lot to be said about that discussion, there is no clear answer for it, and thus it doesn’t bring us any closer to a solution.

What will? One thing to look at definitely is W3C‘s WAI-ARIA standard. If you’re interested, read this excellent article by martin Kliehm on A List Apart titled “Accessible Web 2.0 applications with WAI-ARIA“.

Anyways, I’ll be attending the barcamp, and I hope more people will to. The more people, the better we’ll be able to find creative solutions to a pretty serious problem.

**UPDATE** As of today, june 22nd, there aren’t any more places available for this Barcamp. Thanks everyone for signing up! I’ll keep you posted on the results. You can probable follow the barcamp with twitter. Now to find a decent hashtag for this event.

Kom ik aan op pagina 6, staat er een vetgedrukt artikel met de kop “Gemeentesite moet drempelvrij“. Nu werk ik bij het project Webrichtlijnen bij ICTU, dus ik dacht gelijk ‘Wat goed! Eindelijk goede gratis publiciteit!‘. Alhoewel, nog niet zo lang geleden is er veel onjuiste persaandacht rondom het onderwerp geweest, waarbij verwarring was ontstaan na een brief van Staatssecretaris Bijleveld (BZK) waarin ze aangaf geen wettelijke plicht op toepassing van de webrichtlijnen te leggen. Geheel in lijn met het beleid (en ons eigen standpunt): de lagere overheden hebben eigen verantwoordeelijkheid, en ze hebben zich op 1 december 2008 gecommiteerd aan realisatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid, dus een verplichting is er wel -alleen geen wettelijk mandaat. Misschien dat dat misverstand in dit artikel wordt rechtgezet.

Met goede moed begon ik het artikel te lezen.  Maar al gelijk bij de eerste zin gaat het fout.

De verplichte invoering van richtlijnen voor de toegankelijkheid van overheidswebsites voor burgers met een lichamelijke beperking, gaat gemeenten tientallen miljoenen euro’s kosten.

Het gebeurt vaak dat ‘toegankelijkheid’ wordt verengd tot ‘toegankelijkheid voor mensen met een functiebeperking‘ en zelfs tot ‘toegankelijkheid voor visueel gehandicapten’. Uitgangspunt van het overheidsbeleid is echter dat niemand mag worden buitengesloten van de toegang tot online informatie en dienstverlening van de overheid. Dat uitgangspunt omvat niet alleen mensen met een functiebeperking, maar ook gebruikers van allerhande web-enabled apparaten (zoals mobiele telefoons), besturingssystemen (zoals Linux en het Apple besturingssysteem OSX) en browsers (zoals Firefox, Opera en Safari). Om dat doel te bereiken zijn enkel de minimale toegankelijkheidseisen niet toereikend.
De bewering ‘gaat gemeenten tientallen miljoenen euro’s kosten‘ wordt niet onderbouwd en is dus niet verifieerbaar.
Met toepassing van de Webrichtlijnen wordt ingezet op nieuw te bouwen websites, waarbij er vanuit wordt gegaan dat de economische levensduur van een (versie van een) website tussen 3 en 5 jaar ligt. Of het goedkoper of juist duurder is heeft niet alleen betrekking op de fase van bouw van een website. Het gaat over de totale kosten en het rendement op de investering. Het stellen van duidelijke eisen vooraf, in combinatie en er op toezien dat ook daadwerkelijk invulling wordt gegeven aan die eisen is een probaat middel om een project om het project en de projectkosten in de hand te kunnen houden. Het stellen van kwaliteitseisen, wat dat zijn de webrichtlijnen immers, kost geld, maar het niet stellen van dergelijke eisen blijkt vaak uiteindelijk nog meer te kosten. De belangrijkste risico’s die succes in de weg staan zijn het vermogen van opdrachtgevers om adequaat sturing te geven en het gebrek aan kennis en kunde van opdrachtnemers om vooraf overeengekomen afspraken na te komen.

De Volkskrant  haalt vervolgens een gespecialiseerde websitebouwer erbij, ene Donald Hessing van VX Company. Dit verbaasde me, want ik ken inmiddels aardig wat (namen van) webrichtlijnen experts, maar meneer Hessing is nog nooit op mijn radar gesignaleerd. Maar dat zegt wellicht meer over mijn radar dan over meneer Hessing. Dus ik ging direct op onderzoek uit.

VX Company is  een IT dienstverlener:

Dagelijks werken onze IT-professionals aan de ontwikkeling, integratie, testen en het beheer van applicaties en infrastructuren die cruciaal zijn voor de bedrijfsvoering van onze opdrachtgevers. We bestaan sinds 1988, onze standplaats is Baarn en we tellen 275 mensen.
VX Company biedt een breed pakket diensten aan; van full service projecten, detachering tot beheer op basis van een SLA. [bron]

Zij specialiseren zich in Miscrosoft, ORacle en Java applicaties -let op het aantal keren dat de term web in bovenstaande voor is gekomen. Precies: nul keer. Dan kijken we snel naar hun referenties:

Onze referenties

› Agendia (remote beheer)
› Athlon (Unix integratie)
› BCT Guiding Documents (Test consultancy)
› Blauwhoed (remote beheer)
› CFI (migratie Oracle 10g)
› CIV (applicatie integratie)
› Cordares (Java ontwikkeling)
› CvdM (.NET ontwikkeling)
› De Lage Landen (Unix beheer)
› Gemeente Den Haag (.NET ontwikkeling)
› Groothandel (.NET consultancy)
› Imation (Java portaal)
› Interpolis (applicatie integratie)
› Intraffic (Test services)
› Ministerie van Financiën (Oracle ontwikkeling)
› Morgan Stanley (Java consultancy)
› Oasen (Unified Comm.)
› Oasen (migratie Oracle 10g)
› Oasen (Oracle consultancy)
› Organon (migratie Oracle 10g)
› Slokker Bouwgroep (remote beheer)
› Soweto (Java ontwikkeling)
› Staatsloterij (OpenVMS beheer)
› Stichting Woonbedrijf (.NET portaal)
› Stichting Woonbedrijf (mobiele oplossing)
› Technische Unie (.NET portaal)
› Thales Nederland (Charon-VAX)
› UWV (Java ontwikkeling)
› VVAA (applicatie integratie)
› Zorg en Zekerheid (Oracle portaal) [bron]

Ik zie alleen .NET ontwikkeling staan bij gemeente Den Haag, meer referenties op het gebied van gemeentelijke ervaring zie ik zo snel niet. Ook hier kan ik het fout hebben uiteraard! Dan maar kijken of Donald Hessing een parel tussen de knikkers blijkt te zijn:

Donald Hessing is architect en technisch teamleider bij de unit Microsoft .NET System Development van VX Company IT Services BV. [bron]

Mijn ervaring is dat architecten en back-end ontwikkelaars  niet de mensen zijn waarmee we de standaarden oorlog gaan winnen, maar wie weet heb ik het wel fout -het kan, ondanks alle signalen die het tegendeel lijken te roepen.

Zijn LinkedIn profiel geeft echter ook geen zicht op zijn expertise en ervaring met het toepassen van de webrichtlijnen bij gemeenten. Helaas.

Terug naar het artikel.

“De benodigde ingrepen zijn volgens Hessing zo groot dat veel redactiesystemen voor websites aangepast moeten worden. Doordat veel gemeenten hun eigen redactiesysteem hebben, moeten die volgens Hessing afzonderlijk worden aangepakt.”

Het grootste deel van de gemeenten, waterschappen en provincies maakt gebruik van redactiesystemen van een beperkt aantal leveranciers. Er is inderdaad geen standaardoplossing, zoals Hessing stelt, maar evenmin van een enorme diversiteit, zoals wordt gesuggereerd.
En het wordt nog mooier.

“De richtlijnen sluiten het gebruik van veel moderne technieken uit, zoals Flash, dat gebruikt wordt voor het tonen van animaties of video. ‘Als Ik bijvoorbeeld als Defensie een aardige campagne heb op tv en die wil ik een vervolg geven op mijn homepage, kom ik al in de problemen’, zegt Hessing.”

Dit is een bekende fabel. Wie dit stelt diskwalificeert zichzelf als deskundige. Het meest bekende bewijs dat de stelling van Hessing niet waar is, is de oplossing die in het kader van een rijksoverheidsvideoproject is gerealiseerd. De gebruikte videoplayer maakt gebruik van Flash en van verschillende terugvalopties als Flash niet beschikbaar is. ‘Moderne technieken’ (wat dat ook moge zijn; de meeste van die technieken bestaan al jaren…) kunnen wel degelijk worden gebruikt; er worden alleen wel eisen gesteld aan de manier waarop.

“Hessing schat dat de kosten voor de aanpassingen kunnen oplopen tot 10 miljoen euro. ‘Maar ook waterschappen en politiekorpsen moeten aan de slag’, stelt Hessing.”

Het geschatte bedrag zou zomaar kunnen kloppen als geen ter zake deskundige partijen worden ingehuurd om webbouwprojecten uit te voeren. Belangrijke oorzaak daarvan is in de praktijk, dat voor het maken van de
webinterface geen specialisten worden ingezet, de functienaam daarvoor is web front-end developer, maar het erbij gedaan wordt door back-end developers of grafisch vormgevers. Dat het vak van web front-end development als zodanig onvoldoende wordt erkend is een van de oorzaken waarom nog steeds suboptimale websites worden gebouwd.

Tenslotte wordt nog een kamerlid aangehaald, maar daar zal ik hier niets over zeggen

Oerigens zijn de opmerkingen over de teksten van mijn collega Raph de Rooij, hier en daar wat aangevuld met mijn eigen opmerkingen.

Inmiddels hebben andere media het artikel overgenomen: Digitaal Bestuur twitterde vanmorgen over hun artikel “Webrichtlijnen dure grap voor gemeenten“. Inmiddels is de kop aangepast, maar in de URL zie je de originele titel nog.

En ook Communicatie Online neemt het bericht zonder controle over: “Drempelvrije gemeente is kostbaar“. Kennelijk is 10 miljoen niet genoeg om de leden van Communicatie Online (is van Adformatie, onderdeel van Kluwer) te boeien, want de kosten zijn in dat artikel alweer verhoogd naar “tientallen miljoenen euro’s”.

Zo zie je maar hoe makkelijk een snel en makkelijk artikel uit kan lopen tot een onwaarheid die waarheid wordt. Mijn werk is er niet makkelijker op geworden, dit moet ik allemaal weer recht gaan zetten…

Eerder deze week publiceerden verschillende websites (o.a. Webwereld en Digitaal Bestuur ) het bericht dat Bijleveld de webrichtlijnen alleen verplicht wil stellen voor de rijksoverheid. Dit baseerden zij op de zinsnede: “Een wettelijke verplichting voor medeoverheden acht ik op gespannen voet staan met de eigen verantwoordelijkheid van de medeoverheden.” Deze is te vinden in de brief die Bijleveld aan de Tweede Kamer stuurde in antwoord op vragen uit Algemeen Overleg e-overheid van 5 november 2008.

NUP

De staatssecretaris stelt dat het voldoende is dat VNG, IPO, Unie van Waterschappen en Rijk zich in een gezamenlijke verklaring van 1 december 2008 hebben gecommitteerd aan het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid. Hierin staan de webrichtlijnen onder het kopje e-toegang prominent genoemd: ‘Alle overheidsinstanties zorgen dat nieuwe websites voldoen aan de webrichtlijnen en dat alle bestaande websites worden aangepast aan de webrichtlijnen’. De verplichting is er dus, die is alleen niet wettelijk. Overigens geldt voor rijkswebsites sinds 2006 een ministerraadbesluit, ook geen wet, waarin staat dat zij moeten voldoen aan de webrichtlijnen.

Keurmerk

Bijleveld wil daarnaast het voeren van een keurmerk voor websites van overheden die voldoen aan de webrichtlijnen niet verplicht stellen. “Ik vind het de verantwoordelijkheid van de website eigenaar om te bepalen hoe men laat zien dat men voldoet. (…) De keuze voor een keurmerk ligt primair bij de website-eigenaar. Die bepaalt of er een keurmerk op de website moet komen te staan. Daar ligt dan ook de afweging voor de eventuele kosten die daarmee gemoeid zijn.”
Uiteraard wordt wel gemeten en gepubliceerd hoe overheidswebsites het doen: in de WebrichtlijnenMonitor van Overheid.nl wordt van alle overheidsorganisaties bijgehouden of en in hoeverre ze voldoen aan de richtlijnen.
De brief van de staatssecretaris is te vinden op de website van BZK.
Op de NUP-website zijn de verklaring van 1 december en de volledige tekst van het NUP te vinden.

The World Wide Web Consortium announced yesterday that it has formally adopted the next version of the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0)  as an official recommendatio. This is a big step towards eWCAG 2 becoming a web standard. The creation of the WCAG 2.0 specification has been a long and arduous process, but the W3C promised to show a result by the end of this year. And so they have.

11 December 2008 — Today W3C announces a new standard that will help Web designers and developers create sites that better meet the needs of users with disabilities and older users. Drawing on extensive experience and community feedback, the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.0 improve upon W3C’s groundbreaking initial standard for accessible Web content. [source:W3C  press release]

The W3C hails WCAG 2.0 as the “Standard that Defines Accessibility for Next Generation Web“. the impact of WCAG 2.0 is big, on websites that need to conform to accessibility standards like governement and educaion websites, and for quality frameworks such as the Dutch Web Guidelines -where I work. W3C has listed a number of documents in their press release explaining the impact on various aspects such as design and changes from WCAG 1.0.

W3C validators need your money!

In other W3C news, Molly Holzschlag -the well known and respected web standards guru- posted a call for community support for the much used W3C validator services. Apparently, the W3C’s validator services cost so much in infrastructure and bandwidth, tha this is too much of a strain on the W3C budget. So they launched the Validator Donation and Sponsorship Campaign. Molly explains:

It works like this:

• Donor: A donor is anyone interested in donating money to the cause. A micropayment of 1.00 USD if the validator “saves your day” can be very helpful!
• Sponsor: A sponsor is a company or organization that donates to the W3C
• Community Fundraising: There are two badges available at the W3C that link to the fundraising page. If you support the validator, encourage others by placing a badge on your site and blogging about the topic
• Time Not Money: If you cannot or do not wish to donate money, your time is as or even more valuable. There are opportunities to help the W3C maintain and grow validation services.

So if you’re a regular user of the validator services, please help out and show your support!

Change.gov

Centraal in de transitie staat de website change.gov. Op deze website staat de agenda van de nieuwe president, en nodigt hij iedereen uit mee te denken en te werken aan de grote veranderingen in het land. Zo nodigt hij iedereen uit vragen te stellen aan het nieuwe team dat het land gaat besturen. En iedereen kan weer op die vragen reageren.
Zo ontstaat een nieuwe en vooral open dynamiek bij het opstellen van het politieke programma van een nieuwe regering. Dus geen campagne leuzen meer, geen loze beloftes, en ook geen onderhandelingen achter gesloten deuren.
Maar open betekent ook dat het open staat voor uitersten. En dat geldt zeker als Internet ingezet wordt.

Polarisatie

Ik ben nu Obama’s boek “the audacity of hope” aan het lezen. Daarin beschrijft hij hoe de Amerikaanse politiek de laatste decennia (sinds Reagan, eigenlijk) vooral aan het polariseren is. Als je geen Republikein bent, ben je Democraat. Ben je niet voor, dan ben je tegen. Misschien is dat een gevolg van een twee partijen stelsel, maar ik denk dat het marketing denken er ook een grote invloed op heeft.
In zijn boek zet Obama zich daar tegen af. Hij is Democraat, maar ziet ook veel waarde in Republikeinse standpunten en argumenten.
En nu laat hij het volk dus meepraten over de veranderagenda. Met als gevolg dat mensen -vanuit de gepolariseerde politiek- lastige vragen stellen om vooral tegen te zijn. En dat voorstanders die lastige vragen verwijderen.
Mijn punt is dat hieruit blijkt dat open niet hetzelfde is als anders of zelfs als verandering. Open weerspiegelt het nu, en geeft alles en iedereen de mogelijkheid op het podium te klimmen.

Open data

Naast die belangrijke les over open overheid past Obama er nog meer toe. Zo is alle inhoud op change.gov vrijgegeven onder een Creative Commons licentie, waardoor het mogelijk en legaal is die inhoud te hergebruiken. Zo kan je nu bijvoorbeeld de veranderingen op die site volgen. En meer toepassingen zullen wel snel volgen.

Change.gov draait overigens op Expression Engine, een CMS waar ik ook wat ervaring mee heb. Het is geen open source software, maar is wel van de makers van Code Igniter, een open source PHP franework. EE is gebruikersvriendelijk, en volgt de webstandaarden.

Obama volgt een strategie van openheid, iets wat politiek gezien een verademing is. Ik vraag me echter af of die strategie in het sterk gepolariseerde Amerika voldoende bijdraagt aan de daadwerkijke verandering. Openheid legt ook de verschillen bloot. Maar het geeft ook de veranderingsgezinde mensen de instrumenten en het podium om mee te denken en te werken aan een betere toekomst. Ik volg de ontwikkelingen met grote interesse!

p.s. Deze blogpost is geheel op de iPhone geschreven, later zijn de links en koppen toegevoegd. FYI

There are internationally recognized agreements for creating web sites, known as 125 quality requirements standards warrants a significantly better website. The Netherlands government has assembled these international standards in a quality model called the Web Guidelines. This quality model comprises 125 quality requirements for the benefit of better websites.
The Webguidelines aren’t new, they have been around for four years now. Before dec. 1 2008 however, only corporate websites of the national government were forced to conform to the guidelines. This changed drastically: from now on, any new government site needs to conform, and by the end of 2010, all existing sites need to conform as well.

This means that we have two years to make the entire Dutch government’s Internet presence accessible. It is a powerful signal about the importance of accessibility, as well as a huge challenge to implement.

It seems I have my work cut out for me.

In my humble opinion a huge amount of work is still to be done to make normal texts readable for normal people. We all have a tendency to write complicated texts just because it conveys more professionalism. As if the less people who get what you mean, the more professional you are is the standard. Writing simple texts isn’t a goal tho, but a means to an end, and we shouldn’t forge that. Complex issues cannot be reduced to simple ones just for the sake of communicating them to the masses. So, I am glad for this signal -even tho I am rather excited about the translation of our Constitution into simple Dutch.