Webrichtlijnen zijn al verplicht

Overheidswebsites moeten al verplicht aan de webrichtlijnen voldoen. Dat is geregeld in het Besluit Kwaliteit Rijkswebsites (BKR) en het bestuursakkoord voor het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-Overheid (NUP). De eerste is een kabinetsbesluit waaraan alle organisaties die onder ministeriële verantwoordelijkheid vallen moeten voldoen, de tweede is een overheidsbreed akkoord waaraan Rijk, Provincies, Waterschappen en Gemeenten zich hebben gecommitteerd. Alle nieuwe Rijkswebsites zouden vanaf 1 januari 2006 moeten voldoen aan de webrichtlijnen, vanaf 1 januari 2010 ook alle bestaande websites. Voor gemeenten zijn soortgelijke afspraken gemaakt: vanaf 8 december 2008 (datum van ondertekening van het NUP) moeten alle nieuwe gemeentelijke websites aan de webrichtlijnen voldoen, op 1 januari 2011 ook alle bestaande gemeentewebsites.

Verplichten werkt (nog?) niet

Maar blijkbaar is dat niet voldoende. Volgens het rapport van Stichting Waarmerk Drempelvrij.nl cs. voldoen 2 gemeentelijke websites en 1 gemeentelijke regelingenbank aan de webrichtlijnen. Het onderzoek waarop het rapport is gebaseerd is echter maar uitgevoerd bij 33 gemeenten. Er zijn in Nederland 430 gemeenten (eind 2010 -er staan een paar herindelingen op stapel). Als je die gegevens zou extrapoleren, dan zouden 39 gemeentewebsites aan de webrichtlijnen moeten voldoen. Echter, als je het Register van het Waarmerk Drempelvrij.nl bekijkt, zie je dat van alle gemeenten er inderdaad 2 aantoonbaar voldoen aan de webrichtlijnen, en 1 gemeentelijke regelingenbank.

De situatie is dus nog erger dan het rapport doet vermoeden -of valt dat wel mee?

Beste jongetje van de klas

Wat zeggen de cijfers nu eigenlijk? Drie gemeentelijke websites (voor het gemak) voldoen aantoonbaar aan de Webrichtlijnen. Dat ‘aantoonbaar’ zegt al iets: er is een onafhankelijke en gecertificeerde toetsinstantie geweest die een verifieerbare toets heeft gedaan en daarmee een betrouwbare uitspraak doet over de toegankelijkheid van de website, volgens de norm van de Webrichtlijnen. Sterker nog, het resultaat van die onafhankelijke toets was dat deze drie websites 100% hebben gescoord. Want anders krijg je niet het certificaat en het bijbehorende logo van het groene mannetje met de drie sterren. Of alle andere gemeenten eenzelfde toets hebben laten doen, en wat daarvan de uitslagen zijn, is niet publiek. Het register is dus een cum-laude-register.

Daarmee legt het gelijk een van de grootste zwaktes van de huidige webrichtlijnen bloot: je voldoet aan alle 125 richtlijnen, of je voldoet helemaal niet. Als een organisatie na hard werken en met de beste intenties aan 120 richtlijnen voldoet, krijgen ze geen beloning. Sterker nog, ze worden daarmee gelijkgesteld aan die organisaties die de webrichtlijnen volledig aan hun laars lappen en er niets aan willen doen.

Morele plicht

Voor veel overheidsorganisaties is dat een reden om de toepassing van de webrichtlijnen voor hun website een lage prioriteit te geven. En dat is onterecht. De webrichtlijnen gaan immers over het borgen van de toegankelijkheid van overheidsinformatie. En sinds Napoleon in 1814 de basis legde voor de moderne overheid is informatie verstrekken een van de kerntaken van de overheid geweest. De webrichtlijnen borgen dat iedereen, ongeacht de technologie die daarvoor gebruikt wordt, bij de informatie kan komen die de overheid publiceert. De overheid heeft dan ook een bijzonder sterke morele plicht om ervoor te zorgen dat de informatie -en daarmee ook de kanalen waarlangs die informatie wordt vrijgegeven- zo toegankelijk mogelijk zijn.

Dat is ook het morele gelijk van de belangenverenigingen die tezamen bij de Tweede Kamer een sterke lobby voeren voor de wettelijke verplichting van de webrichtlijnen. Immers, zij vertegenwoordigen die mensen voor wie de overheid allerlei (digitale) drempels opwerpt om met die overheid digitaal te interacteren. Daarmee zijn kamerleden ook snel overtuigd van het belang van de webrichtlijnen. De SP heeft al eerder -eind 2009- aan de Staatssecretaris van BZK gevraagd of er geen wet kan komen die overheiden dwingt hun websites toegankelijker te maken.

Weerbarstige praktijk

Als het makkelijk was om de websites aan de webrichtlijnen te voldoen, waren er vast meer websites geweest die het (felbegeerde?) logo met drie sterren mochten voeren. De praktijk blijkt weerbarstiger -hoe goed en nodig de webrichtlijnen ook zijn. Toepassing van de webrichtlijnen betekent dat door verschillende mensen op verschillende plekken binnen en buiten de organisatie moeten weten waar zij op moeten letten.

Meestal gaan de webrichtlijnen meespelen bij vernieuwing van de gemeentelijke website. Daarbij wordt een leverancier geselecteerd -als het meezit wordt bij de selectie ook gevraagd naar hun kennis en ervaring met de webrichtlijnen. Meestal zijn andere factoren, zoals prijs, integratie met andere systemen, huisleveranciers, samenwerkingen met andere gemeenten etc. van groter belang en worden de webrichtlijnen al bij de aanbesteding tot posterioriteit verklaard. De gemeentelijke website bestaat vaak uit meerdere systemen: een systeem om pagina’s met inhoud te publiceren, een webpublicatiemodule van het documentmanagementsysteem om documenten op de website te plaatsen, een producten- en dienstencatalogus en een of meerdere loketapplicaties met een web-intake systeem. Soms zijn hier nog aparte formulierenmodules aan toegevoegd. Daar moet de gemeente nog DigiD, Samenwerkende Catalogi, eHerkenning, MijnOverheid.nl, het Omgevingsloket Online, Antwoord(c), Regelhulp en vast nog wel meer (centrale) voorzieningen in zien te integreren. Over die hele brij heen moeten de webrichtlijnen toegepast worden.

Maar dat is nog niet alles. Want het doel is natuurlijk om de website blijven toegankelijk te laten zijn. Dat betekent dat alle processen die leiden tot publicatie op de gemeentelijke website gescreend moeten worden en de webrichtlijnen daarin geborgd moeten worden. Dat betekent dat de organisatie überhaupt procesgericht werkt, dat de mensen die zich met het creëren van overheidsinformatie bezig houden (en dat zijn er een boel bij een gemiddelde gemeente) met een aantal toegankelijkheidsaspecten, dat diegenen die daadwerkelijk informatie publiceren op de website over alles een strenge redactie voeren en dat de gemeente zelf bewust is van het werk dat dit met zich meebrengt in haar communicatie en publicatieambities.

De drie gemeentelijke websites die aan de webrichtlijnen voldoen laten echter zien dat het NIET onmogelijk is. Veel argumenten tegen het toepassen van de webrichtlijnen zitten dan ook in onwetendheid -klok versus klepel enzo- en gebrek aan kennis en ervaring bij dit soort grote en complexe trajecten.

Wet op de webrichtlijnen to the rescue?

Maar dan het voorstel van de SP en de belangenorganisaties om via een wet toepassing van de webrichtlijnen af te dwingen. De ervaringen met het BKR en het NUP wijzen uit dat een tandenloze afspraak niet helpt -en voor een wet geldt hetzelfde. Zonder sancties zullen de overheden niet harder gaan lopen. De sancties zouden serieus moeten zijn om ook daadwerkelijk een verschil te maken. Websites die op zwart gaan, bestuurlijke boetes, rechtszaken… Maar met al die sancties worden gemeentelijke websites niet minder complex of de organisaties in eens beter in staat de webrichtlijnen toe te passen zoals ze bedoeld zijn. Een wet schiet dan ook zijn doel voorbij.

Ondersteun gemeenten met goede instrumenten en opleiding

Wat werkt dan wel? Ervaringen met het NUP leiden ertoe dat de komende jaren in het kader van de implementatie van e-overheidsvoorzieningen staat. En het kernwoord daarbij is implementatie-ondersteuning. Help gemeenten met instrumenten die hun website minder complex, en leid de mensen op tot toegankelijkheidsbewuste contentmanagers. In aansluiting op de implementatiestrategie die het Digitaal Klantdossier-traject bij gemeenten heeft gevolgd, moet zoveel mogelijk gestandaardiseerd worden. Niet één centraal CMS (alhoewel dat bij de waterschappen en bij de departementen erg goed heeft gewerkt!), maar wel uniformering in structuur en functionaliteiten. Niet dwingend, maar ondersteunend. En de webrichtlijnen als onderdeel van een gestandaardiseerde aanpak voor web-projecten. Bijbehorende opleidingen door een breed scala aan opleiders. Met andere woorden: daadwerkelijke ondersteuning van de mensen die het moeten (gaan) doen: overheidsinformatie toegankelijker maken.

Beter meten is beter weten

Maar daarmee ben je er nog niet. Het huidige probleem van het moeten halen van een score van 100% moet ook aangepast worden. Er moeten meerdere niveau’s zijn waarop de toegankelijkheid gemeten kan worden. Een basisniveau (gelijk aan het Waarmerk Drempelvrij.nl?), een of meer tussen niveau’s, en het top-niveau van Webrichtlijnen. In versie 2 van de Webrichtlijnen wordt hier tot op zekere hoogte al rekening gehouden -maar naar mijn mening nog niet genoeg.

De conformiteitsniveau’s in versie 2 van de webrichtlijnen zijn gebaseerd op de A, AA en AAA niveau’s van de WCAG 2 standaard. Dit zijn niveau’s vanuit de toegankelijkheid geredeneerd. Daar is op zich helemaal niets mis mee. Maar aanvullend moeten er conformiteitsniveau’s op basis van de implementatie komen. Iets als ‘komt van ver, werkt hard aan verbetering’. Vergelijk het met auto’s: van Volvo’s verwacht je 5 sterren op het gebied van veiligheid, maar van een goedkope Mazda heb je daar minder hoge eisen bij. Dat maakt het veiligheids-sterren-model van de EU niet minder relevant en belangrijk, maar het maakt wel de keuzes -en de daarbij behorende consequenties inzichtelijk.

Het zou dan ook mooi zijn als transparant gemaakt kan worden hoe ver overheden nu al zijn met de webrichtlijnen en wat de consequenties daarvan zijn. Als een soort camping-gids: wat werkt al wel volgens de webrichtlijnen, en wat nog niet. Kleine plaatsen zijn ontoegankelijke delen van de website, veel schaduw is een toegankelijk raadsinformatiesysteem. Enzovoorts.

Hoge druk vraagt slimme inzet van middelen

De druk op overheden om serieus met de webrichtlijnen aan de slag te gaan wordt steeds groter. Dat blijkt ook wel uit het rapport. Ook uit Brussel komen geluiden dat toegankelijkheid van overheidsinformatie onderdeel kan worden van wetgeving over gelijke behandeling -waarmee het strafbaar kan worden tot aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens Maar met de bezuinigingen bij alle overheidsorganisaties en de complexiteit van de problematiek, moet zorgvuldig nagedacht worden over de juiste inzet van middelen. Onder druk wordt alles vloeibaar, dus als je nu een juiste propositie kunt doen om gemeenten en andere overheden te helpen met hun websites (en daarin de webrichtlijnen structureel meenemen), dan is in relatief korte tijd (4 jaar?) een grote stap voorwaarts te zetten. Met een verbeterde monitoring van de daadwerkelijke vooruitgang en de daaraan gekoppelde vertaling vaan consequenties, is het voor iedereen duidelijker waarom die belangenorganisaties zich zo druk maken over een paar webrichtlijnen.

Noot

Nog een korte nabrander: ik heb van september 2008 tot november 2009 bij het ICTU-project webrichtlijnen gewerkt als coördinator van de pilots en de versnellingsagenda. Ik draag de webrichtlijnen een bijzonder warm hart toe. De mening in dit artikel is echter mijn persoonlijke mening en niet die van mijn werkgever ICTU, noch die van het project webrichtlijnen. Overeenkomsten in meningen berusten dan ook op toeval.

WordPress, het populaire open source weblog-beheer systeem, heeft versie 3, codenaam ‘Thelonius’ vrijgegeven. Een van de vernieuwingen is de mogelijkheid om vanuit één WordPress installatie meerdere WordPress weblogs op te zetten en te beheren: multi-site. Aangezien ik zelf meerdere websites heb die op WordPress draaien, waarvan ik zelf het technische beheer doe, is het een welkome verbetering. Vanaf nu kan ik al die installaties vanuit één centraal punt beheren.

Multi-site is voor gevorderden

Het gebruiken van de multi-site mogelijkheden zijn echter niet voor beginners. Je hebt wat kennis en ervaring met FTP, PHP, DNS en in sommige gevallen zelfs de commandline nodig. De documentatie op de WordPress website gaan er vanuit dat de gebruiker hiervan op de hoogte is. Helaas is dat niet altijd zo. Daarom heb ik geprobeerd een uitgebreide handleiding te schrijven voor het migreren van al je WordPress websites onder één WordPress 3 installatie.

Multi-site voor dummies

Je moet eerst begrijpen hoe WordPress multi-site werkt. En daarvoor moet je weten dat het web uit twee lagen bestaat: de bestandslaag en de adressen-laag.
De bestandslaag is de plek waar de bestanden van het WordPress systeem opgeslagen wordt, net als alle afbeeldingen, downloads etc. De bestanden staan ergens op een webserver, en zijn geordend in mappen en submappen. De bestandslaag bereik je via een FTP programma als FileZilla (PC) of Transmit (Mac). De WordPress bestanden staan vaak in de public_html/ map, welke de hoofdmap is voor de website.

De adressen-laag is waar de doorverwijzigen van het internet-adres naar de juiste mappen en bestanden geregeld worden. Zo wordt www.sitenaam.nl doorverwezen naar de juiste map op de juiste server, zodat de juiste bestanden weergegeven kunnen worden. De doorverwijzingen worden geregeld in het DNS, de Domain Name System.

Virtuele subsites

WordPress 3 gaat uit van 1 hoofdsite, waar alle andere websites ‘onder’ hangen. Die andere sites worden op 2 manieren aangemaakt, als submap (bijv. hoofdsite.nl/sitenaam) of als subdomein (bijv. sitenaam.hoofdsite.nl). Deze ‘subsites’ worden door WordPress beheerd. En dat is belangrijk om te weten, want deze subsites worden niet fysiek aangemaakt in de bestandslaag. ‘Normaal’ is het zo dat als je een subsite maakt (bijvoorbeeld sitenaam.hoofdsite.nl), de bestanden voor die subsite in een submap staan op de server (bijvoorbeeld public_html/sitenaam). In de adres-laag wordt er dan voor gezorgd dat het subdomein verwijst naar die submap. Met WordPress 3 is dat niet het geval. WordPress maakt ‘virtuele’ subdomeinen (en submappen) aan, en regelt zelf dat het adres naar de juiste site doorverwijst.

Aan de slag

Wat we gaan doen is drie WordPress websites migreren naar één hoofdwebsite, met twee subwebsites onder WordPress 3. Dat heet in WordPress termen een ‘netwerk opzetten’. Aan het eind van de rit heb je nog steeds drie verschillende websites, elk met een eigen internet adres (URL), maar kan je de thema’s, plugins, gebruikers en berichten centraal vanuit één website beheren.

Stap 0. Maak back-ups van alle WordPress sites

Dit is altijd belangrijk: als je grote wijzingen aan je websites gaat maken, begin dan eerst met het maken van een complete back-up van je website. Een complete backup is er een van de bestanden én van de database.

Een back-up maken kan op verschillende manieren. Als jouw webhoster cPanel gebruikt is het makkelijk: dan is het een kwestie van op de juiste knopjes klikken, en je hebt een ‘full site back-up’. MediaTemple (mt), waar ik mijn websites host, heeft dit niet. Ik heb via FTP een back-up gemaakt van alle bestanden door deze naar een map op mijn harde schijf te kopiëren. De back-up van de database is niets anders dan een export van de inhoud via PHPMyAdmin, het database-beheer progamma dat (mt) haar klanten biedt.

Stap 1. Exporteer je WordPress websites

Wat we gaan doen is de inhoud, vormgeving en functionaliteiten van de bestaande WordPress websites migreren naar de centrale WordPress 3 website. Daarvoor moet je de inhoud van de bestaande WordPress website exporteren, en later in de nieuw aangemaakt subsite in WordPress 3 importeren.

Het exporteren van de inhoud van een WordPress site is makkelijk: ga naar het beheerscherm van je WordPress site (sitenaam.nl/wp-admin) en ga naar Tools > Export. Zorg ervoor dat je alle berichten en pagina’s exporteert. Er wordt dan een .xml bestand op je computer opgeslagen.

In sommige gevallen is het slim om eerst alle plugins te deactiveren voordat je een export van de inhoud maakt. Doe dit als (straks bij het importeren van de inhoud) blijkt dat je niet alle berichten en pagina’s in het export bestand zijn opgeslagen.

Stap 2. Hoofdwebsite kiezen en voorbereiden

Als eerste moet je weten wat de hoofdwebsite wordt waar alle subwebsites aan komen te hangen. Vanuit deze hoofdwebsite wordt het netwerk gemaakt. Alle modules, thema’s e.d. Die je aan alle subwebsites wilt aanbieden, worden via de hoofdwebsite beschikbaar gesteld. Als er een nieuwe versie van een module of van WordPress zelf uitkomt, werkt je de hoofdwebsite bij, en zijn de updates voor alle andere websites verwerkt.

Als je hoofdwebsite een reeds bestaande website is, werk deze website dan bij naar WordPress 3. Daarmee is het in ieder geval klaar om als hoofdsite gebruikt te worden.

Let op: deze hoofdwebsite mag niet in een submap op de server staan, maar moet in de hoofdmap (root folder) op de server staan -waarschijnlijk genaamd html/ of public_html/.

Stap 3. Maak een wildcard subdomein aan

Hier wordt het technisch, en kan het vervelend worden. Een wildcard is een ‘joker’, en geeft aan dat voor het hoofddomein subdomeinen met alle namen mogelijk gemaakt worden. Dat ziet er zo uit: *.hoofddomein.nl. Dan kan WordPress 3 ervoor zorgen dat sitenaam1.hoofddomein.nl ook daadwerkelijk werkt.

Hoe maak je wildcard subdomeinen aan? Dat is iets wat je met je hosting-provider regelt. Als deze je de mogelijkheid geeft om je eigen DNS-records (zeg maar jouw kaart in het grote adresboek van het internet) aan te passen, kan je het zelf doen. Ga dan naar je cPanel of DNS-beheerpagina en maak een A-record aan met de waarde *.jouwdomeinnaam.nl (vervang jouwdomeinnaam.nl met jouw eigen hoofddomeinnaam, uiteraard).

Kan je niet zelf de DNS aanpassen, of vertrouw je je eigen kennis en ervaring hiermee niet, vraag dan aan je hosting provider of zij een wildcard subdomein voor jouw hoofddomein aan willen maken.

Soms is het niet nodig, omdat deze al standaard is aangemaakt. Zo ook bij (mt). Dan kan je deze stap overslaan.

Stap 4. Multi-site mogelijkheden activeren

De multi-site mogelijkheden van WordPress 3 staan niet standaard aan. Deze moet je activeren. Dit was lastig, omdat je een aantal bestanden moest bewerken en weer op de server moest terugzetten. Maar Jason Grim heeft een plugin geschreven die die acties automagisch uitvoert, de Enable Multi-Site plugin. Deze installeer je via je Plugins > Add new, zoek naar Enable Multi-Site, en klik op de ‘Install’ link. Activeer de plugin en volg de instructies voor het activeren van de multi-site mogelijkheden.

De Enable Multi-Site plugin maakt een ‘netwerk’ aan. Dat netwerk is de paraplu waar alle sub-websites onder komen te vallen. Alle WordPress websites die je aan je netwerk toevoegt, worden beheerd via de hoofdwebsite. Als je aan de hoofdwebsite een nieuwe plugin of thema toevoegt, kan je dat aan alle websites in het netwerk beschikbaar maken.
Zo heb je nu een Super Admin menu er bij gekregen, waarmee je je netwerk kunt beheren. Zo kan je gebruikers aanmaken, plugins en thema’s toevoegen en beschikbaar maken, en websites aan het netwerk toevoegen.

Omdat we in Stap 3 ervoor gekozen hebben om subdomeinen te gebruiken voor het netwerk van WordPress 3 websites, worden alle nieuwe websites in het netwerk aangemaakt als subdomeinen. Bijvoorbeeld: je maakt een nieuwe website aan getiteld ‘test’. Dan zorgt WordPress ervoor dat test.hoofddomein.nl verwijst naar die website. WordPress maakt dan automagisch een ‘kale’ nieuwe website aan op dat adres.

Nu is je WordPress website klaar voor de Multi-Site mogelijkheden. Deze gaan we nu natuurlijk direct benutten. We gaan een test website in het netwerk aanmaken.

Stap 5. Test website in het netwerk aanmaken

Een nieuwe website maak je aan via Superadmin >Sites. Je hoeft maar 3 velden in te vullen: de naam van het subdomein, de naam van de website en het e-mail adres van de beheerder.

We maken nu een testwebsite aan, om te kijken of alles werkt zoals het hoort. Dus gebruik ‘test’ (zonder ‘ uiteraard) als subdomeinnaam, ‘Test website’ als website titel, en jouw eigen e-mail adres als beheerder e-mail. Klik op de ‘Add site’ knop. Nu kan je naar test.jouwdomeinnaam.nl (vervang jouwdomeinnaam.nl met het hoofddomein van jouw eigen website) om te kijken of je nieuwe website is aangemaakt!

Stap 6. Elk subdomein een eigen, uniek internetadres geven

Als je zoals ik bent en meerdere websites met een eigen adres hebt, kan ik me voorstellen dat je de subdomeinen niet wilt gebruiken, maar elke website een eigen adres wilt kunnen geven. Dat kan -als je de domeinnamen bezit uiteraard.

Dat kan, met behulp van de ‘WordPress MU Domain Mapping’ plugin.

LET OP: deze plugin moet je niet direct gaan installeren via de Plugins > Add new methode, want dan gaat het fout! Lees zelf de README instructies goed door voordat je hiermee aan de slag gaat!

Download de plugin naar je hardeschijf, en pak het ZIP bestand uit. Er zitten een paar bestanden in, die je naar verschillende plekken op de server moet verplaatsen. Hiervoor gebruik je een FTP programma. Als je niet weet hoe dat werkt, raadpleeg dan het internet, daar is zeer veel informatie over te vinden. FileZilla is een uitstekend FTP programma voor de PC, en ikzelf ben een groot fan van Transmit voor de Mac.

Het sunrise.php bestand moet naar de wp-content/. map. De installatie-instructies geeft aan dat als er al een sunrise.php bestand aanwezig is, je ze zo goed en kwaad als het gaat moet samenvoegen. Dat betekent dat je de code in moet duiken door met een code-bewerkingsprogramma te kijken welke code aan het sunrise.php bestand op de server toegevoegd moet worden. Maar als je het sunrise.php bestand al hebt, heb je al ervaring met multi-site.

Dan moet je in de wp-content/ map een nieuwe submap aanmaken: mu-plugins/. In die map plaats je het domain-mapping.php bestand.

Tenslotte moet je een kleine aanpassing maken aan het wp-config.php bestand. Dat bestand staat in de hoofdmap (waarin ook de wp-content/ map staat). Download dat bestand naar je hardeschijf, en open het in een tekstbewerker (liefst kladblok of iets dergelijks -gebruik geen MS Word!).
Net boven de regel waar staat

/* That's all, stop editing! Happy blogging. */

voeg je de volgende regel toe:

define( 'SUNRISE', 'on' );

Als die regel er al staat, maar dan met // ervoor, haal dan de // weg en sla het bestand op. Plaats het bijgewerkte bestand vervolgens weer in de hoofdmap, waarbij je het origineel overschrijft.

TIP: Als je dit niet vertrouwt, hernoem dan het origineel eerst naar wp-config.orig alvorens je het bijgewerkte bestand op de server plaatst. Mocht er iets fout gegaan zijn, kan je altijd weer het wp-config.php bestand verwijderen en wp-config.orig hernoemen naar wp-config.php en zo de wijzigingen ongedaan maken!

Nu moet je de plugin activeren via het Plugins menu. En de plugin zo instellen dat het weet waar naartoe het de domeinen moet verwijzen. Immers, het gaat ervoor zorgen dat www.testdomeinnaam.nl de website die we op test.hoofddomein.nl hebben aangemaakt (in het WordPress netwerk) gaat laten zien. Op die manier kan je voor elke website die je aanmaakt in het netwerk, een uniek adres gebruiken.

Ga naar Super Admin > Domain Mapping. De instellingen van de plugin zien er erg technisch uit -en dat zijn ze ook. Echter, het belangrijkste veld is het IP adres of CNAME-hoofddomein veld. Ikzelf heb het IP-adres van de server waarop de hoofdwebsite staat gebruikt. Deze is bekend via het controlepaneel dat ik via de webhosting provider heb gekregen -daar kan je het ook navragen als je het niet weet.

Een andere manier is via een website [http://whatismyipaddress.com/hostname-ip], vul hier jouw hoofddomeinnaam in, en het IP adres van de server wordt zo bekend.

Nu is WordPress er klaar voor om domeinnamen naar de juiste website door te verwijzen.

Nu moeten we nog de domeinnamen zo instellen dat zij verwijzen naar de hoofdwebsite, zodat WordPress ze kan gaan dooverwijzen.

De makkelijkste manier is de domeinen om te zetten naar ‘geparkeerde’ domeinen. Vraag je webhosting provider en/of je domeinbeheerder (vaak zijn dit dezelfde partij, maar dat hoeft niet per sé) hoe zij dat verzorgen. (mt) biedt geen geparkeerde domeinen, maar biedt wel een oplossing. Misschien werken andere hosting providers ook wel op deze manier.

MediaTemple maakt voor elke (sub) domein in het systeem een aparte map aan op de server. Met behulp van een SSH verbinding vervang je de map met een zogenaamde symlink -een soort snelkoppeling. Voor de instructies van (mt) verwijs ik naar hun FAQ pagina. Let op: bij het maken van de symlinks verwijs je naar de hoofdmap. Dat is voldoende om ervoor te zorgen dat WordPress de verdere doorverwijzing kan regelen.

De test of het werkt is de test website die we in de vorige stap hebben aangemaakt. Parkeer of verwijs het unieke domein voor de testsite naar de hoofdsite. Ga naar Super Admin > Sites en schrijf het ID op van de site waar naartoe je het domein wilt laten verwijzen. Vervolgens ga je naar Super Admin > Domains, en geeft je bij Site ID het nummer van de website in het netwerk op, en bij Domain vul je de domeinnaam die je voor die site wilt gaan gebruiken in. Vink ‘Primary’ aan, en klip op ‘Save’.

Als het goed is, verwijst nu testdomein.nl naar test.hoofddomein.nl, zonder dat de bezoeker dat merkt.

Stap 7: Bouw je netwerk met websites

Nu kan je al deze websites beheren via de Super Admin op de hoofdwebsite, en toch elke website in het netwerk een eigen uniek adres geven. Je kan snel bestaande WordPress websites overzetten naar het netwerk door de inhoud te exporteren (via Tools > Export), en de inhoud vervolgens in de nieuw aangemaakt netwerk sites te importeren (via Tools > Import). Maak de nodige aanpassingen aan het domein (parkeren of symlink), en je hebt al je websites onder één installatie!

Veel plezier!

Met dit vonnis is een einde gekomen aan een nare zaak, waarin ik door Michael Beck (alias Mamba) valselijk ben beschuldigd van diefstal, heling en fraude. De zaken waarvan hij mij beschuldigde, en vooral de motivatie en de manier waarop dit hele proces zicht heeft afgespeeld, druist zo in tegen de geest van het open source ontwikkelen van software, dat het een nare, agressieve smaak heeft gekregen.

Belangenbehartiging

Zo claimt Xoops Foundation LLC dat zij de hele (internationale, wereldwijde) XOOPS gemeenschap juridisch vertegenwoordigt. Ze vergelijken zichzelf met de Consumentenbond, om zo helder te maken dat zij namens alle XOOPS gebruikers, ontwikkelaars, testers, ondersteuners, enzovoorts spreken. Echter, in de articles of incorporation die zij de rechtbank stuurde staat nergens vermeld dat Xoops Foundation LLC belangen van wie dan ook behartigt. De rechtbank heeft die claim dan ook verworpen, waardoor Xoops Foundation LLC ontmaskerd is als een partij die alleen haar eigen belang behartigt.

Het is sowieso vreemd dat een partij die door een paar mensen is opgericht ergens begin 2009, zomaar stelt de juridische belangen te behartigen van meer dan 75.000 mensen die zich over de hele wereld verspreid als vrijwilligers en gebruikers bezig houden met XOOPS. Ik ben nog steeds lid van meerdere XOOPS websites, en dus lid van de ‘XOOPS Community’, maar ik heb nergens mijn akkoord gegeven voor het feit dat zij  mijn belang behartigen.
Het is sowieso erg lastig om het belang van de XOOPS gemeenschap te definiëren -laat staan deze juridisch te vertegenwoordigen. De banden die iedereen heeft met het product XOOPS zijn zo divers, dat er nauwelijks een eenduidig belang te vinden zal zijn.
Sterker nog, omdat XOOPS onder de voorwaarden van de GPL licentie is vrijgegeven, wordt iedereen juist belangeloos lid van de XOOPS gemeenschap. Een ieder mag immers voor elk doel alles met het product doen -zonder toestemming vooraf van wie dan ook.

Xoops Foundation LLC is hierin dan ook zijn boekje te buiten gegaan, en heeft zich veel meer macht toegekend dan dat zij eigenlijk in de praktijk -en volgens de rechtbank ook juridisch- mogen veroorloven.

Mi casa es su casa

De tweede eis van Xoops Foundation LLC gaat nog veel verder, en toont de ware aard van het beest. Zij stellen namelijk dat alles dat door het werk van de Stichting XOOPS en mijzelf in de loop der jaren is verzameld als eigendommen van de Stichting en mijn privébezit dat met XOOPS te maken heeft, aan hen toe komt.

Met andere woorden: alles dat iedereen (bedrijven, vrijwilligers en leden van ‘de XOOPS gemeenschap’) aan waarde genereert voor de XOOPS gemeenschap, wordt automatisch juridisch eigendom van Xoops Foundation LLC. En op dat moment verliest de vorige eigenaar alle zeggenschap over wat daar mee gebeurt, en heeft Xoops Foundation LLC het alleenrecht.

Die claim is een frontale aanval op open source software ontwikkeling. Dat is namelijk gebaseerd op vrij(willig) delen. Maar het auteursrecht op alles dat in de gemeenschap gemaakt en gedeeld wordt blijft bij de originele auteur. De GPL licentie zorgt er juist voor dat er een eeuwigdurend, niet in te trekken gebruiksrecht gegeven wordt door de originele auteur. Het auteursrecht wordt niet overgedragen -althans zeker niet bij XOOPS.

Xoops Foundation LLC handelt daarmee direct in strijd met de GPL. En niemand lijkt dat door te hebben.

De rechter heeft het echter wel door. Hij stelt dat Xoops Foundation LLC niet heeft gemotiveerd dat er afspraken zijn waaruit voort zou vloeien dat de bezittingen van Stichting XOOPS en mijn privébezit aan hen toe zou moeten komen. Die eis is dus ook afgewezen.

Géén zelfverrijking

Tenslotte de meest nare beschuldiging die Xoops Foundation LLC aan mij persoonlijk heeft gericht: dat ik geld uit Stichting XOOPS heb gehaald voor privédoeleinden. De rechtbank maakt korte metten met die beschuldiging, daar elk bewijs ontbreekt. Het gaat hier om de xoops.com domeinnaam die ik (aantoonbaar) als privébezit heb aangekocht, en aan de Stichting XOOPS heb verkocht, zodat deze in de inboedel van de Stichting terecht zou komen. De beschuldigingen vloeien voort uit het feit dat ik enig bestuurder was van Stichting XOOPS ten tijde van de transactie, waardoor ik de domeinnaam ogenschijnlijk aan mijzelf verkocht. De rechtbank acht die transactie rechtmatig, gemotiveerd en legaal. En daarmee is ook die kous af.

Eind aan bizarre periode

Ik hoop dat hiermee een eind is gekomen aan een bizarre periode in mijn leven. De impact op je leven als je valselijk beschuldigd wordt van wat dan ook is enorm, zeker als daar beslagleggingen, bodemprocedures, mediacampagnes en laster aan vast zitten. Je kunt je er nauwelijks tegen verdedigen, de publieke opinie lijkt zich snel en makkelijk tegen je te keren.

Gelukkig gaat de rechtbank hier niet in mee, en houdt die haar hoofd koel. Daarmee zijn de beschuldigingen zo makkelijk te weerleggen, dat ze bijna belachelijk lijken.

En ik hoop dat Xoops Foundation LLC de wijsheid krijgt om haar fouten in te zien, en haar verontschuldigingen aanbiedt. Ik denk dat de XOOPS gemeenschap dat wel heeft verdiend.

Henny stelt in zijn bericht:

Ik ben 15 jaar dagbladjournalist geweest bij het Leidsch en Haarlems Dagblad. In de jaren 80 werd er in Leiden een stevig politiek debat gevoerd over de vraag of er op een fietspad naar zo’n fout aangelegde nieuwbouwwijk – een beetje de Leidse Bijlmer – een videocamera mocht worden opgehangen. Vrouwen op dat fietspad werden met enige regelmaat lastiggevallen. Het antwoord van de politiek toen was nee. De privacy van de burger was belangrijker. Er werd gekozen voor stevig snoeien van de struiken, een betere surveillance van de politie en meer straatverlichting.

Nu zouden we in schamper lachen uitbarsten als de politiek een dergelijk besluit zou nemen. Maar het resultaat was verrassend positief. Gedurende vele jaren werd op die plek in Leiden niemand lastiggevallen.

Het antwoord vandaag zou echter meer camera’s zijn. Sterker nog, het antwoord van de laatste jaren is meer camera’s. In Londen word je gemiddeld per dag 3.500 keer gefilmd. In Nederland zal het niet anders zijn. Door je mobiele telefoon kan de overheid vrij simpel uitzoeken tot op vijf meter waar ik nu ben. Dankzij de OV-chipkaart weet de overheid exact welke routes ik per openbaar vervoer neem. En dat ik nooit de bus neem, omdat ik dat zo’n rotvervoermiddel vind.

Dankzij het vastleggen van telefoongegevens en het scannen van emailverkeer kan precies worden vastgesteld met wie ik communiceer en waarover. Om het allemaal compleet te maken worden binnenkort mijn vingerafdrukken genomen als ik mijn paspoort ga vernieuwen. En er zijn al mensen die pleiten voor het afnemen van DNA zodat bij misdrijven voortaan de daders vanachter de databank kunnen worden opgespoord.

En de politici die al deze maatregelen hebben bedacht, die politici  bezweren dat nooit iemand misbruik van al deze gegevens zullen maken.

Gelooft u het?

Ik ben het hier niet (helemaal) mee eens.

Privacy is geen objectief gegeven, maar subjectief, ervaren, gevoeld. Het heeft alles te maken met vertrouwen, en iets met risico’s. En eigenlijk ook niet zo heel veel meer met de overheid als Big Brother. Voorbeeld: in Scandinavië is het gebruiken van het persoonsnummer niet beperkt tot de overheid, maar mogen ook private partijen in binnen- en buitenland daar gebruik van maken. Zo wordt daar het écht zaakgericht werken ingevoerd, en wordt actief informatie gedeeld door allerlei partijen. Waarom zou de bank niet gebruik maken van het unieke nummer dat aan mij is gekoppeld? In Frankrijk en Engeland is dat anders: daar is het juridisch zelfs onmogelijk om tot een uniek nummer voor elke inwoner te komen. Vanwege de angst voor misbruik.

Maar tegelijkertijd laten we onze boodschappen registreren door AH met behulp van de Bonuskaart. En is de OV-chipkaart eigenlijk geen overheidsinitiatief, maar van de gezamenlijke vervoersbedrijven (vaak buitenlands!), om zo een eerlijker verdeling van hun private middelen te organiseren. En is het voor Google tegenwoordig een peulenschil om een heel uitgebreid profiel van al haar geregistreerde gebruikers op te stellen, dankzij iGoogle (alle zoekopdrachten worden 9 maanden bewaard en uitgebreid geanalyseerd!), Google Analytics (van honderduizenden websites weet Google precies wie waar op klikt), en gmail (alle berichten worden zogenaamd anoniem geanalyseerd). De telco’s bewaren de lokatiegegevens al lang, en verkoopt die weer aan derden (TomTom gebruikt Vodafone lokatiedata voor fileinformatie).

En daar vertrouwen we met zijn allen blindelings op, terwijl er geen (democratisch of anderszins) mechanisme is om te controleren of zelfs te beinvloeden hoe die gegevens gebruikt gaan worden. Of waar ze opgeslagen worden. Of dat ik er zelf nog iets mee kan doen. Of zelfs toegang krijg tot mijn data. Er mag dan wel een kloof zijn tussen burgers en overheid, maar dat is voornamelijk een belevingskloof. Want feitelijk is de afstand tussen ons burgers en Google bijvoorbeeld vele malen groter.

Big Brother leeft. Maar hij is geen ambtenaar.

- De Telegraaf kopt: Politie faalt: man doodgereden.

- Kamerleden van de PVV, GroenLinks, D66 en VVD roepen de ministers van Justitie, BZK en Verkeer naar de Kamer om vragen te stellen over hoe dit had kunnen gebeuren.

- Partijen roepen op om het ontwerp van stoplichten weer eens goed te bestuderen, om te kijken of er geen ontwerpfouten in geslopen zijn. Zeker na de Irak-affaire is alle ‘kennis van toen’ verdacht, en moet worden herijkt.

- De ministers van Justitie en Verkeer kondigen een maatregel aan waarbij auto’s van bestuurders uit bepaalde risicogroepen tijdens ritten met een verhoogd risico alleen nog maar mogen worden bestuurd door gecertificeerde, door de overheid aangestelde bestuurders.

- Maar daar blijft het niet bij: ook de auto-industrie wordt gevraagd middels een gedragscode de veiligheidseisen voor auto’s verder aan te scherpen. Ook hier geldt dat ‘de kennis van toen’ niet meer afdoende excuus is voor het maken van ontwerpbesluiten.

- Ik wordt veroordeeld tot 4 maanden cel, en ontzegging van de rijbevoegdheid voor een jaar. In hoger beroep wordt dat verkort tot een half jaar, en zit mijn straftijd er al op.

Dit fictieve voorbeeld lijkt belachelijk, maar toch zien we dit steeds vaker om ons heen gebeuren.

- Een meisje wordt dood gevonden aan de Maas. Jeugdzorg heeft gefaalt, de kamer stelt allemaal vragen, en er komt een grote operatie om herhaling te voorkomen. En de ouders dan?

- Vandaag de dag wordt er een parlementair onderzoek naar de (wereldwijde!) financiële en economische crisis gedaan. De bankiers hebben gigantische risico’s genomen, en daar hebben zij pervers veel geld mee verdiend. Dus wat doen de Kamerleden? Die roepen om het vertrek van de president van de Nederlandse Bank. Want die heeft gefaald in haar toezichthoudende taak. En de oud-ministers moeten zich verantwoorden, en IJsland moet al het geld terugbetalen wat een van haar failliete banken nog terug moet betalen -waardoor dat land praktisch failliet is, de komende 5 jaar.

Zodra er iets fout gaat, wordt er naar de overheid gekeken hoe die zo stom heeft kunnen zijn om dit te laten gebeuren. Daar betalen we toch belastinggeld voor? zo lijkt de redenatie. Maar niets is minder waar.

De maatschappij heeft een grote mate van eigen verantwoordelijkheid. De overheid is er primair om de maatschappij in staat te stellen om als collectief te functioneren. Kort gezegd, om samen leven mogelijk te maken. Daar zijn regels voor nodig, maar dat zijn de huisregels van de Nederlandse samenleving.

Overigens is er nog een groot misverstand, en dat is dat ‘het Nederlandse volk’ hetzelfde is als de ‘Nederlandse samenleving’. En dat heeft alles te maken met het vorige punt. Want de wens van het volk is dat wat ik, en veel andere met mij, graag willen. Zoals minder bureaucratie. Zoals veiligheid en zekerheid. Ik wil helemaal geen bouwvergunning, ik wil gewoon die uitbouw aan mijn huis laten bouwen. En zo zijn er veel meer mensen die dat zo willen. Maar ik wil wél dat mijn buurman en buurvrouw aan regels gebonden zijn, zodat zij niet een hoge schuur in hun tuin zetten waardoor ik ‘s avonds geen zon meer in de tuin krijg! En precies dát is het verschil tussen het individuele belang en het algemene belang. En een overheid is er primair voor het algemene belang, de spelregels, normen en waarden die de maatschappij in staat stelt als samenleving te functioneren.

En daar gaat het Nederlandse democratische systeem ook de mist in. Dat is gestoeld op gekozen volksvertegenwoordigers. En toen het systeem bedacht werd, had ‘het volk’ geen individueel belang, en hoefden de vertegenwoordigers niet al die individuele belangen te behartigen. Vroeger waren de belangen georganiseerd in zuilen, en werden de parlementariërs daar aan gehouden. Als kiezer had je dan ook het vertrouwen dat het belang dat jij steunde (jouw thuiszuil, zeg maar), in de Kamer behartigd werd.
Tegenwoordig zijn de belangen niet meer georganiseerd, en spreken we van een kloof tussen burger en politiek. Die kloof is er altijd geweest. Er was een politiek/bestuurlijke én een maatschappelijke elite die vertrouwd werd om de belangen te behartigen. Nu is iedereen ‘van belang’, en moeten de politieke partijen vechten voor hun achterban. Dus steeds vaker zie je binnen de partijen strijd en verdeling, zie je één-issue partijen ontstaan, en komen gigantische bewegingen op (wie kan zich de LPF met 20 zetels nog herinneren?), en zijn ze zo weer weg (TON, iemand?). Het is niet de politiek die failliet is, alhoewel ze wel een stelsel besturen dat niet meer van deze tijd is. Het is de democratie die failliet is. Omdat er nooit een systeem ontworpen is waarin ieder zijn stem even zwaar telt, en elk individueel belang vertegenwoordigd moet worden.

Wat de ramp in Haiti duidelijk maakt is dat een risico-loze samenleving onmogelijk is. En dat iedereen weer eigen verantwoordelijkheid moet nemen, en de consequenties van zijn of haar daden moet accepteren. Zowel de slechte daden, als de goede. De goede daden vragen respect, de slechte vragen consequente straf. Dat zijn de basisregels van een samenleving. Waarin we samen met elkaar leven, en er iets moois van maken.

Ik zoek een illustrator/cartoonist/tekenaar die mij wil helpen met illustraties voor nieuwe persoonlijke site! #durftevragen please RT

Die simpele vraag leverde al heel snel een aantal uitstekende reacties op. Om die behulpzaamheid ook voor anderen te bewaren, geeft ik hier een kort overzicht van de suggesties.

JellePelle.nl

pixar-achtige stijl van JellePelle

Een van de eerste reacties kreeg ik via een Direct Message, en daarin werd Jelle Gijsberts (aka @JellePelle) van JellePelle.nl aangeraden. Jelle heeft een prachtige, frisse en kleurrijke pixar-animatieachtige stijl. Zijn tekeningen zijn vrolijk en door de grote mate van detail niet kinderlijk of kinderachtig. Op zijn site heeft hij een film staan van hoe hij in 5 uur tijd een illustratie maakt, en dat maakt zijn werk alleen maar indrukwekkender. Hij heeft al prijzen gewonnen voor zijn werk, en zijn project Tekenclub.nl toont dat hij ook passie voor het delen van zijn kennis en vak heeft.

Ik heb hem gelijk een mail gestuurd, en het lijkt erop dat hij zijn talenten voor mijn nieuwe site gaat inzetten!

Michelle Thonen

Soms hoef je helemaal niet ver te zoeken, en is het antwoord veel dichter bij dan je denkt. Michelle Thonen (site in aanbouw), die nu ook voor het project Webrichtlijnen van ICTU werkt, maakt ook prachtige illustraties. Zo heeft zij haar afstudeerwerk van illustraties voorzien. Haar stijl is open en handgetekend, en vooral illustratief (maar dat kan ook goed zijn omdat ik alleen dat deel van haar werk heb gezien!). Het nadeel voor gebruik op mijn site is dat de overeenkomst met de Webrichtlijnen stijl dan wel groot wordt -en aangezien ik daar gewerkt heb, wil ik die verwarring voorkomen.

Jenny Lindhout

Kijk Mij door Jenny Lindhout

Een andere aanrader is Jenny Lindhout. Op haar website is goed te zien wat haar stijl is. Zij combineert fysieke creaties met illustraties, en maakt daar de mooiste dingen mee. Wat mij erg aanspreekt is dat ze die stijl ook toepast bij het overbrengen van informatie in infographics. Het is echter niet de stijl die ik zoek voor mijn eigen website.

Willem Kolvoort

Willem Kolvoort is illustrator en beeldend kunstenaar. Zijn tekenstijl is kleurrijk en kinderlijk, zonder kinderachtig te worden. Ook maakt hij prachtige natuurtekeningen. Hij heeft voor allerlei publicaties illustraties gemaakt. Ik mis echter de achtergrond in zijn stijl, waardoor ik deze niet voor mijn site kan gebruiken.

Rolf van Slooten

Tenslotte Rolf van Slooten. Die is 3D Visual Artist -wat dat ook moge betekenen. Van dat soort termen gaan mijn nekharen altijd om hoog. Maar laat de schijn je niet bedriegen: Rolf is een ware professional op het gebied van 3D illustraties. Zo heeft hij bijvoorbeeld voor Albert Heijn de ‘koperen lantaarns’ met het AH logo erin ontworpen en getekend. Deze werden gebruikt in alle winkels en op de boodschappentassen e.d. Erg mooi allemaal, maar ook dit is niet de stijl die ik zocht.

Kom ik aan op pagina 6, staat er een vetgedrukt artikel met de kop “Gemeentesite moet drempelvrij“. Nu werk ik bij het project Webrichtlijnen bij ICTU, dus ik dacht gelijk ‘Wat goed! Eindelijk goede gratis publiciteit!‘. Alhoewel, nog niet zo lang geleden is er veel onjuiste persaandacht rondom het onderwerp geweest, waarbij verwarring was ontstaan na een brief van Staatssecretaris Bijleveld (BZK) waarin ze aangaf geen wettelijke plicht op toepassing van de webrichtlijnen te leggen. Geheel in lijn met het beleid (en ons eigen standpunt): de lagere overheden hebben eigen verantwoordeelijkheid, en ze hebben zich op 1 december 2008 gecommiteerd aan realisatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid, dus een verplichting is er wel -alleen geen wettelijk mandaat. Misschien dat dat misverstand in dit artikel wordt rechtgezet.

Met goede moed begon ik het artikel te lezen.  Maar al gelijk bij de eerste zin gaat het fout.

De verplichte invoering van richtlijnen voor de toegankelijkheid van overheidswebsites voor burgers met een lichamelijke beperking, gaat gemeenten tientallen miljoenen euro’s kosten.

Het gebeurt vaak dat ‘toegankelijkheid’ wordt verengd tot ‘toegankelijkheid voor mensen met een functiebeperking‘ en zelfs tot ‘toegankelijkheid voor visueel gehandicapten’. Uitgangspunt van het overheidsbeleid is echter dat niemand mag worden buitengesloten van de toegang tot online informatie en dienstverlening van de overheid. Dat uitgangspunt omvat niet alleen mensen met een functiebeperking, maar ook gebruikers van allerhande web-enabled apparaten (zoals mobiele telefoons), besturingssystemen (zoals Linux en het Apple besturingssysteem OSX) en browsers (zoals Firefox, Opera en Safari). Om dat doel te bereiken zijn enkel de minimale toegankelijkheidseisen niet toereikend.
De bewering ‘gaat gemeenten tientallen miljoenen euro’s kosten‘ wordt niet onderbouwd en is dus niet verifieerbaar.
Met toepassing van de Webrichtlijnen wordt ingezet op nieuw te bouwen websites, waarbij er vanuit wordt gegaan dat de economische levensduur van een (versie van een) website tussen 3 en 5 jaar ligt. Of het goedkoper of juist duurder is heeft niet alleen betrekking op de fase van bouw van een website. Het gaat over de totale kosten en het rendement op de investering. Het stellen van duidelijke eisen vooraf, in combinatie en er op toezien dat ook daadwerkelijk invulling wordt gegeven aan die eisen is een probaat middel om een project om het project en de projectkosten in de hand te kunnen houden. Het stellen van kwaliteitseisen, wat dat zijn de webrichtlijnen immers, kost geld, maar het niet stellen van dergelijke eisen blijkt vaak uiteindelijk nog meer te kosten. De belangrijkste risico’s die succes in de weg staan zijn het vermogen van opdrachtgevers om adequaat sturing te geven en het gebrek aan kennis en kunde van opdrachtnemers om vooraf overeengekomen afspraken na te komen.

De Volkskrant  haalt vervolgens een gespecialiseerde websitebouwer erbij, ene Donald Hessing van VX Company. Dit verbaasde me, want ik ken inmiddels aardig wat (namen van) webrichtlijnen experts, maar meneer Hessing is nog nooit op mijn radar gesignaleerd. Maar dat zegt wellicht meer over mijn radar dan over meneer Hessing. Dus ik ging direct op onderzoek uit.

VX Company is  een IT dienstverlener:

Dagelijks werken onze IT-professionals aan de ontwikkeling, integratie, testen en het beheer van applicaties en infrastructuren die cruciaal zijn voor de bedrijfsvoering van onze opdrachtgevers. We bestaan sinds 1988, onze standplaats is Baarn en we tellen 275 mensen.
VX Company biedt een breed pakket diensten aan; van full service projecten, detachering tot beheer op basis van een SLA. [bron]

Zij specialiseren zich in Miscrosoft, ORacle en Java applicaties -let op het aantal keren dat de term web in bovenstaande voor is gekomen. Precies: nul keer. Dan kijken we snel naar hun referenties:

Onze referenties

› Agendia (remote beheer)
› Athlon (Unix integratie)
› BCT Guiding Documents (Test consultancy)
› Blauwhoed (remote beheer)
› CFI (migratie Oracle 10g)
› CIV (applicatie integratie)
› Cordares (Java ontwikkeling)
› CvdM (.NET ontwikkeling)
› De Lage Landen (Unix beheer)
› Gemeente Den Haag (.NET ontwikkeling)
› Groothandel (.NET consultancy)
› Imation (Java portaal)
› Interpolis (applicatie integratie)
› Intraffic (Test services)
› Ministerie van Financiën (Oracle ontwikkeling)
› Morgan Stanley (Java consultancy)
› Oasen (Unified Comm.)
› Oasen (migratie Oracle 10g)
› Oasen (Oracle consultancy)
› Organon (migratie Oracle 10g)
› Slokker Bouwgroep (remote beheer)
› Soweto (Java ontwikkeling)
› Staatsloterij (OpenVMS beheer)
› Stichting Woonbedrijf (.NET portaal)
› Stichting Woonbedrijf (mobiele oplossing)
› Technische Unie (.NET portaal)
› Thales Nederland (Charon-VAX)
› UWV (Java ontwikkeling)
› VVAA (applicatie integratie)
› Zorg en Zekerheid (Oracle portaal) [bron]

Ik zie alleen .NET ontwikkeling staan bij gemeente Den Haag, meer referenties op het gebied van gemeentelijke ervaring zie ik zo snel niet. Ook hier kan ik het fout hebben uiteraard! Dan maar kijken of Donald Hessing een parel tussen de knikkers blijkt te zijn:

Donald Hessing is architect en technisch teamleider bij de unit Microsoft .NET System Development van VX Company IT Services BV. [bron]

Mijn ervaring is dat architecten en back-end ontwikkelaars  niet de mensen zijn waarmee we de standaarden oorlog gaan winnen, maar wie weet heb ik het wel fout -het kan, ondanks alle signalen die het tegendeel lijken te roepen.

Zijn LinkedIn profiel geeft echter ook geen zicht op zijn expertise en ervaring met het toepassen van de webrichtlijnen bij gemeenten. Helaas.

Terug naar het artikel.

“De benodigde ingrepen zijn volgens Hessing zo groot dat veel redactiesystemen voor websites aangepast moeten worden. Doordat veel gemeenten hun eigen redactiesysteem hebben, moeten die volgens Hessing afzonderlijk worden aangepakt.”

Het grootste deel van de gemeenten, waterschappen en provincies maakt gebruik van redactiesystemen van een beperkt aantal leveranciers. Er is inderdaad geen standaardoplossing, zoals Hessing stelt, maar evenmin van een enorme diversiteit, zoals wordt gesuggereerd.
En het wordt nog mooier.

“De richtlijnen sluiten het gebruik van veel moderne technieken uit, zoals Flash, dat gebruikt wordt voor het tonen van animaties of video. ‘Als Ik bijvoorbeeld als Defensie een aardige campagne heb op tv en die wil ik een vervolg geven op mijn homepage, kom ik al in de problemen’, zegt Hessing.”

Dit is een bekende fabel. Wie dit stelt diskwalificeert zichzelf als deskundige. Het meest bekende bewijs dat de stelling van Hessing niet waar is, is de oplossing die in het kader van een rijksoverheidsvideoproject is gerealiseerd. De gebruikte videoplayer maakt gebruik van Flash en van verschillende terugvalopties als Flash niet beschikbaar is. ‘Moderne technieken’ (wat dat ook moge zijn; de meeste van die technieken bestaan al jaren…) kunnen wel degelijk worden gebruikt; er worden alleen wel eisen gesteld aan de manier waarop.

“Hessing schat dat de kosten voor de aanpassingen kunnen oplopen tot 10 miljoen euro. ‘Maar ook waterschappen en politiekorpsen moeten aan de slag’, stelt Hessing.”

Het geschatte bedrag zou zomaar kunnen kloppen als geen ter zake deskundige partijen worden ingehuurd om webbouwprojecten uit te voeren. Belangrijke oorzaak daarvan is in de praktijk, dat voor het maken van de
webinterface geen specialisten worden ingezet, de functienaam daarvoor is web front-end developer, maar het erbij gedaan wordt door back-end developers of grafisch vormgevers. Dat het vak van web front-end development als zodanig onvoldoende wordt erkend is een van de oorzaken waarom nog steeds suboptimale websites worden gebouwd.

Tenslotte wordt nog een kamerlid aangehaald, maar daar zal ik hier niets over zeggen

Oerigens zijn de opmerkingen over de teksten van mijn collega Raph de Rooij, hier en daar wat aangevuld met mijn eigen opmerkingen.

Inmiddels hebben andere media het artikel overgenomen: Digitaal Bestuur twitterde vanmorgen over hun artikel “Webrichtlijnen dure grap voor gemeenten“. Inmiddels is de kop aangepast, maar in de URL zie je de originele titel nog.

En ook Communicatie Online neemt het bericht zonder controle over: “Drempelvrije gemeente is kostbaar“. Kennelijk is 10 miljoen niet genoeg om de leden van Communicatie Online (is van Adformatie, onderdeel van Kluwer) te boeien, want de kosten zijn in dat artikel alweer verhoogd naar “tientallen miljoenen euro’s”.

Zo zie je maar hoe makkelijk een snel en makkelijk artikel uit kan lopen tot een onwaarheid die waarheid wordt. Mijn werk is er niet makkelijker op geworden, dit moet ik allemaal weer recht gaan zetten…

Eerder deze week publiceerden verschillende websites (o.a. Webwereld en Digitaal Bestuur ) het bericht dat Bijleveld de webrichtlijnen alleen verplicht wil stellen voor de rijksoverheid. Dit baseerden zij op de zinsnede: “Een wettelijke verplichting voor medeoverheden acht ik op gespannen voet staan met de eigen verantwoordelijkheid van de medeoverheden.” Deze is te vinden in de brief die Bijleveld aan de Tweede Kamer stuurde in antwoord op vragen uit Algemeen Overleg e-overheid van 5 november 2008.

NUP

De staatssecretaris stelt dat het voldoende is dat VNG, IPO, Unie van Waterschappen en Rijk zich in een gezamenlijke verklaring van 1 december 2008 hebben gecommitteerd aan het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid. Hierin staan de webrichtlijnen onder het kopje e-toegang prominent genoemd: ‘Alle overheidsinstanties zorgen dat nieuwe websites voldoen aan de webrichtlijnen en dat alle bestaande websites worden aangepast aan de webrichtlijnen’. De verplichting is er dus, die is alleen niet wettelijk. Overigens geldt voor rijkswebsites sinds 2006 een ministerraadbesluit, ook geen wet, waarin staat dat zij moeten voldoen aan de webrichtlijnen.

Keurmerk

Bijleveld wil daarnaast het voeren van een keurmerk voor websites van overheden die voldoen aan de webrichtlijnen niet verplicht stellen. “Ik vind het de verantwoordelijkheid van de website eigenaar om te bepalen hoe men laat zien dat men voldoet. (…) De keuze voor een keurmerk ligt primair bij de website-eigenaar. Die bepaalt of er een keurmerk op de website moet komen te staan. Daar ligt dan ook de afweging voor de eventuele kosten die daarmee gemoeid zijn.”
Uiteraard wordt wel gemeten en gepubliceerd hoe overheidswebsites het doen: in de WebrichtlijnenMonitor van Overheid.nl wordt van alle overheidsorganisaties bijgehouden of en in hoeverre ze voldoen aan de richtlijnen.
De brief van de staatssecretaris is te vinden op de website van BZK.
Op de NUP-website zijn de verklaring van 1 december en de volledige tekst van het NUP te vinden.

Change.gov

Centraal in de transitie staat de website change.gov. Op deze website staat de agenda van de nieuwe president, en nodigt hij iedereen uit mee te denken en te werken aan de grote veranderingen in het land. Zo nodigt hij iedereen uit vragen te stellen aan het nieuwe team dat het land gaat besturen. En iedereen kan weer op die vragen reageren.
Zo ontstaat een nieuwe en vooral open dynamiek bij het opstellen van het politieke programma van een nieuwe regering. Dus geen campagne leuzen meer, geen loze beloftes, en ook geen onderhandelingen achter gesloten deuren.
Maar open betekent ook dat het open staat voor uitersten. En dat geldt zeker als Internet ingezet wordt.

Polarisatie

Ik ben nu Obama’s boek “the audacity of hope” aan het lezen. Daarin beschrijft hij hoe de Amerikaanse politiek de laatste decennia (sinds Reagan, eigenlijk) vooral aan het polariseren is. Als je geen Republikein bent, ben je Democraat. Ben je niet voor, dan ben je tegen. Misschien is dat een gevolg van een twee partijen stelsel, maar ik denk dat het marketing denken er ook een grote invloed op heeft.
In zijn boek zet Obama zich daar tegen af. Hij is Democraat, maar ziet ook veel waarde in Republikeinse standpunten en argumenten.
En nu laat hij het volk dus meepraten over de veranderagenda. Met als gevolg dat mensen -vanuit de gepolariseerde politiek- lastige vragen stellen om vooral tegen te zijn. En dat voorstanders die lastige vragen verwijderen.
Mijn punt is dat hieruit blijkt dat open niet hetzelfde is als anders of zelfs als verandering. Open weerspiegelt het nu, en geeft alles en iedereen de mogelijkheid op het podium te klimmen.

Open data

Naast die belangrijke les over open overheid past Obama er nog meer toe. Zo is alle inhoud op change.gov vrijgegeven onder een Creative Commons licentie, waardoor het mogelijk en legaal is die inhoud te hergebruiken. Zo kan je nu bijvoorbeeld de veranderingen op die site volgen. En meer toepassingen zullen wel snel volgen.

Change.gov draait overigens op Expression Engine, een CMS waar ik ook wat ervaring mee heb. Het is geen open source software, maar is wel van de makers van Code Igniter, een open source PHP franework. EE is gebruikersvriendelijk, en volgt de webstandaarden.

Obama volgt een strategie van openheid, iets wat politiek gezien een verademing is. Ik vraag me echter af of die strategie in het sterk gepolariseerde Amerika voldoende bijdraagt aan de daadwerkijke verandering. Openheid legt ook de verschillen bloot. Maar het geeft ook de veranderingsgezinde mensen de instrumenten en het podium om mee te denken en te werken aan een betere toekomst. Ik volg de ontwikkelingen met grote interesse!

p.s. Deze blogpost is geheel op de iPhone geschreven, later zijn de links en koppen toegevoegd. FYI

IKKI is het zoveelse netwerk waar ik lid van ben, en waar ik een profiel heb staan.
Mijn werkervaring en andere CV informatie staat ook op monsterboard.nl, werk.nl, werkenbijdeoverheid.nl, linkedin.com en in de kennisbank op het werk. Mijn netwerk heb ik ook aangegeven bij hyves.nl, linkedin.com, twitter.com, facebook.com, last.fm, pownce.com… en vast ook wel op andere plekken.
Leuk, die sociale netwerken. Van de overheid (waar ik werk) verwachten -nee eisen- we dat onze gegevens eenmalig gevraagd worden, en meervoudig gebruikt worden. Waarom vullen we dan overal onze gegevens weer opnieuw in? Het zijn toch onze gegevens? En ik heb het toch al ergens ingevuld?

Web 2.0? Nee, eindelijk Web 1.0 (beta)!

Een van de redenen waarom ik de hele web 2.0 hype ontzettend overgewaardeerd vind is dat het helemaal geen nieuwe toepassing of technologie of zelfs gebruik van het ‘oude’ web 1.0 is.
Het web is ontworpen om *brokken informatie* te ontsluiten. Toevallig waren die brokken destijds veel opgeslagen in databases van onderzoeksinstellingen, en gestuctureerd naar rapporten en boeken… Maar er zat een *fundamenteel* nieuw iets in, en dat was de hypertext. Hypertext (links voor de normale mensen) gaan dwars door structuren, en ontsluit stukken informatie op basis van de *betekenis*. Er werd niet naar pagina 6 gelinkt, of naar hoofdstuk 5, maar naar een specifiek stuk informatie, waar dat ook op het netwerk beschikbaar was, op basis van een relevantie die de maker van de link betekenisvol vond. (zo werkt het menselijk brein ook, overigens).
Al die zogenaamde web 2.0 websites zijn nog steeds websites waar je naar toe moet gaan met een browser, en werken met hún structuur en navigatie en definities, en de meerwaarde van het invoeren van al die informatie is ook alleen beperkt tot die website -meestal.

Het échte web 1.0 (ja, dat is geen typefout) is het semantische web. Daarin worden standaarden gebruikt om de gegevensmodellen te beschrijven, en worden APIs ontwikkeld om de volgens-de-standaarden-gestructureerde-gegevens te hergebruiken voor de eigen applicaties, en vervolgens de gegereerde meerwaarde aan de gebruiker aan te bieden in een vorm die de gebruiker nodig heeft. Dat is heel wat anders dan websites waar geld aan verdiend moet worden.

RDF-resume en FOAF to the rescue

Een voorbeeld: voor het beschrijven van CV profiel informatie is er een RDF standaard: RDF-resume. Iedereen kan zijn of haar CV volgens dat model invullen en ergens publiceren, en vervolgens hoeft daar alleen maar naar verwezen te worden bij alle CV sites. Eén bron, die door de eigenaar van de informatie beheerd wordt, die door anderen gebruikt kan worden.
Nog een voorbeeld: FOAF is een RDF standaard voor het beschrijven en publiceren van informatie over je sociale netwerk (Friend of a Friend). Er is een Facebook applicatie die mogelijk maakt je netwerk naar een FOAF bestand te exporteren. Maar als dat ergens staat, kan je daar naar verwijzen voor alle andere netwerken waar je je registreert. Je neemt dan je netwerk mee. Maak een FOAF bestand voor je persoonlijke, en voor je professionele netwerken aan, en klaar is kees.

Maar we moeten ze wel gebruiken….

Hiermee wordt eindelijk informatie op het betekenisvolle niveau ontsloten, en gaat het stromen. De informatie wordt opgeslagen zo dicht mogelijk bij de bron, en de regie ligt ook daar.
Hiervoor wordt nog geen enkele nieuwe technologie gebruikt, het netwerk is internet (waarmee de toegang tot de informatie is gegarandeerd), de technologie is een vorm van XML, en het is op een betekenisvolle semantische manier ontsloten. Het is ook niet voor niets dat Tim Berners-Lee (de ‘uitvinder’ van het Word Wide Web) vol aan het Semantic Web staat en werkt.

Maar: er is lef voor nodig om dit ook echt te doen. Dus: IKKI, zorg ervoor dat het profiel te exporteren is naar RDF-Resume, en dat het netwerk te exporteren is naar FOAF, en zorg er ook voor dat je deze soort bestanden in kunt lezen. Daarmee maak je jezelf ook echt open, en biedt je nog meer meerwaarde aan de gebruikers.